Werkvorm: Demonstratie en oefening

Wat is demonstratie en oefening?
In deze werkvorm staat het demonstreren van een vaardigheidshandeling door de opleider en het oefenen van die vaardigheid door de cursist centraal. Een ‘goede’ les ‘demonstratie en oefening’ is opgebouwd uit vier fasen.

Vier fasen

• 1. voorbereiden van de cursist
• 2. voordoen van de handeling, eerst uitgebreid daarna in normaal tempo, waarbij de opleider alle handelingen benoemd
• 3. nadoen en benoemen van de handelingen
• 4. uitvoeren in de werksituatie

Tijdens het uitgebreid voordoen van de handeling kan de opleider aandacht besteden aan speciale aandachtspunten in het werk. Bij het nadoen door de cursist is het van belang dat hij benoemt wat hij doet: door het benoemen wordt de volgorde en de wijze van uitvoering van de handeling beter in het geheugen ‘ingeprent’.

Voor- en nadelen van demonstratie en oefening
Voordelen

• cursusgroep is klein
• cursisten doen actief mee
• cursisten vinden demonstratie en oefening meestal boeiend
• motivatie- en ordeproblemen komen hierbij nauwelijks voor
• beschermde/veilige oefensituatie
• demonstratie maakt toepassing direct duidelijk
• demonstratie verheldert complexe leerstof
• sluit aan bij de leervoorwaarden van lerende volwassenen

Nadelen

• alleen geschikt voor kleine groepen
• oefenen in de praktijk is niet altijd mogelijk
• oefenmodellen zijn vaak duur
• het geleerde blijft beperkt tot min of meer routinematig te verrichten handelingen

Hoe te demonstreren en te oefenen?
Instructie

• 1. Voorbereiden van de cursist
• stel de cursist op zijn gemak
• vertel doel en toepassingsmogelijkheden
• toets voorkennis
• zorg ervoor dat cursisten alles goed kunnen zien

• 2. Demonstreer het werk
• laat de handeling uitgebreid (soms vertraagd) zien, benoem de handelingen en noem aandachtspunten
• laat de handeling nog eens zien in het normale tempo

• 3. Nadoen van de handeling
• laat de cursist de handeling nadoen
• laat de cursist de handeling en aandachtspunten tijdens het nadoen benoemen
• corrigeer fouten direct (feedback)
• laat de cursist de handeling herhalen tot zeker is dat hij deze beheerst

• 4. Uitvoeren in de werksituatie
• zorg ervoor dat de cursist kan gaan uitvoeren
• maak afspraken over de begeleiding tijdens het werk

Voorbereiding voorafgaand aan de instructie

• analyseer de taak en let daarbij op goede werkvolgorde, kritieke punten en veiligheidsmaatregelen
• leg alle materialen en gereedschappen die nodig zijn voor de instructie klaar
• zorg dat materialen en gereedschappen van goede kwaliteit zijn
• maak tijdig afspraken zodat apparatuur en ruimte beschikbaar zijn