Leren van volwassenen. Deel 4

Kenmerken

In de artikelen 1 t/m3 over het leren van volwassenen zijn we ingegaan op de hier geldende leervoorwaarden, leerprincipes en leerstappen

Voor de geïnteresseerde lezer volgt er hieronder een uitputtend overzicht van kenmerken die op een lerende groep volwassenen van toepassing kunnen zijn.

1. In verband met de maatschappelijke positie
1. Volwassenen hebben zeer verschillende motieven en redenen om aan opleidingen deel te nemen.
2. Leren staat minder centraal in hun leven.
2. Meer (levens-)ervaring
1. Volwassenen beschikken over veel ervaring.
2. Volwassenen hebben diverse soorten van ervaringen.
3. De ervaringen van volwassenen zijn anders georganiseerd: rondom levens- en werkervaringen.
4. Volwassenen beschikken over meer leerstrategieën.
5. Volwassenen zijn vaak ‘sophisticated learners’ in de zin dat zij al duidelijke ideeën hebben over de manier waarop zij wel en niet willen leren.
3. Leermotivatie
1. Volwassenen willen meebeslissen over doelstellingen.
2. Volwassenen hebben expliciete verwachtingen over wat zij willen leren.
3. Volwassenen hechten veel waarde aan incidenteel leren: zij willen liever kennis opdoen als bijproduct van andere activiteiten dan via doelgerichte leerprocessen.
4. Volwassenen hechten veel waarde aan transfer, in die zin dat bij het leren het belang voor praktische toepassingen in het dagelijks leven of de beroepspraktijk meer voorop staat.
5. Volwassenen hebben schuldgevoelens over het feit dat zij studeren, omdat de tijd voor studie wordt afgenomen van partner of kinderen.
6. Volwassenen hebben last van gebrek aan zelfvertrouwen.
7. Volwassenen hebben een voorkeur voor meer interactieve onderwijsmethoden en een hekel aan hoorcolleges.
8. Volwassenen voelen zich kinderachtig behandeld wanneer er getoetst wordt en hebben een voorkeur voor zelfevaluatie.
4. Leervermogen
1. Volwassenen zijn minder in staat om nieuwe oplossingen te vinden.
2. De perceptie van volwassenen is selectiever, hetgeen leidt tot het sneller begrijpen maar ook tot misverstanden en misconcepties.
3. Volwassenen hebben problemen met het registreren van informatie, vooral wanneer er tijdslimieten zijn, er een te snelle opeenvolging van onderdelen is en er veel afleiding is.
4. Volwassenen hebben problemen met het onthouden van betekenisloos materiaal, vooral bij grote hoeveelheden.
5. Volwassenen hebben meer last van interferentie.
6. De reactietijd neemt toe met het ouder worden.
7. Volwassenen vertrouwen op een steeds beperkter aantal bekende leerstrategieën.

Overzicht van de kenmerken van het leren van volwassenen
[Bron: Simons, 1991, 7 ]