Leren van volwassenen. Deel 1

Vooraf

Bedrijfsdocenten, vakdocenten en begeleiders hebben bij het geven van opleidingen en begeleiding te maken met lerende volwassenen. Volwassenen stellen -vaak impliciet- aan ‘hun’ leerproces andere eisen dan schoolkinderen. Het meest kenmerkende hierbij is dat volwassenen vaak onzeker zijn over hun a.s. leersuccessen: zij dragen vaak al een stukje leerervaring of leergeschiedenis met zich mee. Daarnaast ontbreekt het hun door de vaak hectische werk- en leefomgeving aan rust en tijd. Het is van belang te weten op welke wijze deze docenten het leren van volwassenen kunnen bevorderen.

Echt leren

We kunnen pas over ‘echt’ leren spreken als iemand datgene wat hij/zij ‘aangeboden’ heeft gekregen, gaat toepassen. Volwassenen zijn bereid hun gedrag te veranderen als ze de meerwaarde van het nieuwe zelf kunnen ervaren. Met andere woorden: er is sprake van echt leren als er bij iemand op basis van eigen ervaring een blijvende verandering in het gedrag plaatsvindt. De docent doet er in de opleiding dan ook verstandig aan de lerende volwassene in de gelegenheid te stellen het geleerde zelf te laten uitproberen en toe te passen, zodat het functionele kennis wordt.

Aandachtspunten bij het leren van volwassenen

Behalve het opdoen van eigen ervaringen zijn er meer mogelijkheden om het leren van volwassenen te bevorderen. Als opleider kunt u er voor zorgen dat uw cursisten:

• a. van te voren goed geïnformeerd zijn over het ‘hoe en wat’ van de opleiding: cursisten hebben behoefte aan structuur, dit neemt onzekerheid weg
• b. regelmatig geïnformeerd worden over de voortgang bij het leren, zij hebben behoefte aan feedback, ook dit neemt onzekerheid weg
• c. de aangeboden leerstof in de eigen praktijk kunnen toepassen, geef dus toepassingsmogelijkheden voor de eigen praktijk
• d. de aangeboden leerstof interessant en/of leuk vinden: breng het leuk met eigen ervaringen, anekdotes, voorbeelden, best practices, (eigen) fouten e.d.; leuke leerstof gaat er nu eenmaal beter in dan saaie!
• e. de kans krijgen met de aangeboden leerstof te oefenen (behoefte aan uitproberen/toepassen)
• f. merken dat de nieuwe leerstof aansluit bij datgene wat men al weet of beheerst (behoefte aan erkenning van kennis en ervaring)
• g. merken dat het leren in een vriendelijke en constructieve sfeer gebeurt (behoefte aan gelijkwaardigheid)
• h. het gevoel hebben het leren tot een goed einde te kunnen brengen (behoefte aan voldoende zelfvertrouwen)

Opvallend bij bovengenoemde behoeften is dat de lerende volwassenen in vergelijking met schoolkinderen meer behoefte hebben aan zekerheid, structuur, toepasbaarheid, erkenning en een veilige omgeving.

Hou hiermee s.v.p. bij uw werken met volwassenen rekening!