Competentiegericht opleiden en Beroepspraktijkvorming (BPV)

Bedrijven hebben behoefte aan gekwalificeerde medewerkers. Scholing is een middel om aan gekwalificeerde medewerkers te komen. Via het beroepsonderwijs worden mensen opgeleid voor de beroepspraktijk; de beroepspraktijkvorming is een essentieel onderdeel van de opleiding. De medewerker wordt gevormd voor de beroepspraktijk in de dagelijkse praktijk van het bedrijf en volgt ter voorbereiding een opleiding aan het Regionaal Opleidingscentrum (ROC).

Professionele houding
Naast het zich eigen maken van de noodzakelijke (vak)kennis, voert de deelnemer aan de beroepsopleiding praktijkopdrachten uit om de vaardigheden van het beroep te leren.
Beroepspraktijkvorming is méér dan het uitvoeren van praktijkopdrachten in het bedrijf. Bij de BPV gaat de aandacht vooral uit naar competenties die noodzakelijk zijn om als medewerker binnen het bedrijf te functioneren. Belangrijkste element daarbij is het aanleren van een professionele houding.

Leerbedrijven
De BPV vindt plaats aan de hand van een door het ROC verstrekt opleidingsprogramma en wordt begeleid door de praktijkopleider die door het leerbedrijf is aangewezen. Dit is over het algemeen een leidinggevende binnen het bedrijf die beschikt over de vereiste vakinhoudelijke kennis en vaardigheden. Ook op het gebied van opleiden en begeleiden zal de praktijkopleider over aantoonbare kwaliteiten moeten beschikken, wil de beroepspraktijk- vorming een succes kunnen worden.

De praktijkopleider begeleidt de medewerker zodanig dat deze zich optimaal kan ontplooien. Hierdoor zal het bedrijf de beschikking krijgen over een medewerker die ‘gekneed’ is door het eigen bedrijf, breed inzetbaar is en gemotiveerd is om een bijdrage te leveren aan het bedrijfsresultaat. Leerbedrijven vervullen dus een belangrijke rol in de competentieontwikkeling van medewerkers binnen de branche.

Praktijkopleider
Een succesvolle praktijkopleider die zijn ‘leerling’ praktijkgericht opleidt en begeleidt in de richting van het opgestelde competentieprofiel (door ROC en Kenniscentrum in nauw overleg met branche) heeft een flinke verantwoordelijkheid en zal dan ook een aantal verschillende taken/rollen moeten kunnen vervullen.

Naast het hebben van een voldoende vakkennisniveau en ervaring zal hij de volgende rollen moeten kunnen vervullen: het opleidingsprogramma en de leerling zijn veeleisend en uitdagend!

• 1. De rol van begeleider, hieronder vallen
• begeleiden
• coachen
• omgaan met weerstanden
• (begeleidings-) gesprekken kunnen voeren
• effectieve feedback kunnen geven

• 2. De rol van opleider, hieronder vallen
• praktijkgericht opleiden en instructie geven m.b.v. opleidingsprogramma
• organiseren van een effectief leerproces (zie ook de artikelen over Didactiek)
• bieden van uitnodigende en motiverende leeruitdagingen

• 3. De rol van beoordelaar, hieronder vallen
• objectief beoordelen
• feedback geven en ontvangen
• beargumenteerd besluiten (durven) nemen
• beoordelingsgesprekken voeren

• 4. De rol van organisator, hieronder vallen
• organisatie van opleidingsactiviteiten
• oplossen van opleidingsknelpunten
• oplossingsgerichte gesprekken (kunnen) voeren
• voortgang bespreken van BPV a.d.h.v. logboek met BPV-begeleider (van Kenniscentrum of ROC)

Voor de geïnteresseerde lezer (praktijkopleider?): in een van onze volgende artikelen zullen we een volledig beroepscompetentieprofiel voor de praktijkopleider beschrijven.